निम्बतरु
संविधान—
एउटा कागज होइन, एउटा ऐना हो,
जहाँ हामीले आफूलाई हेर्नुपर्ने थियो—
तर हामीले त्यसलाई भित्तामा टाँसेर धुलो जम्न दियौँ।
बाटाहरू बने—
तर ती बाटामा हिँड्ने मानिसको दिमाग अझै खाडलमै छ।
स्कूल उठे—
तर विचारहरू अझै अन्धकारको कक्षामा थुनिएका छन्।
अस्पताल चम्किए—
तर आत्माहरू अझै उपचार नपाएको रोगजस्तै कुहिरहेछन्।
नेपाल
विश्वको नक्सामा एक शान्त सास,
तर आफ्नै छातीभित्र एक उन्मत्त छट्पटी।
हामी—
भारी नपाएको खच्चड होइनौँ,
हामी त भारी नचिन्ने खच्चड हौँ—
जसले आफ्नै ढाडमा देश बोकेको छ,
तर त्यसलाई बोझ होइन शाप ठान्छ।
विदेशी गर्भहरू यहाँ जीवन खोज्न आउँछन्,
हाम्रा डाक्टरका हातहरू
देवताका हातजस्ता नर्सहरूभित्र उज्यालो बगाउँछन्,
तर हामी—
त्यही हातलाई सस्तो मजदुरीको दरमा नाप्छौँ,
त्यही माटोलाई विदेशी चप्पलले कुल्चिँदै उन्नति खोज्छौँ।
हामीलाई विकास होइन—
विकासप्रतिको घृणा लागेको छ।
हामीलाई स्वतन्त्रता होइन—
स्वतन्त्रताको अर्थसँग डर लागेको छ।
हामीलाई देश होइन—
देशप्रतिको जिम्मेवारीसँग एलर्जी छ।
फास्ट ट्र्याक— सडक मात्र होइन,
समयसँगको दौड हो—
तर हामी त्यसमा पनि ढिलाइको पूजा गर्छौँ।
विद्युत आयोजना— उज्यालोको घोषणा हो,
तर हामी अन्धकारसँगको पुरानो सन्धि तोड्न तयार छैनौँ।
विमानस्थलहरू— उडानका ढोका हुन्,
तर हामी त्यही ढोकाबाट भाग्ने आदतमा लिप्त छौँ।
हामी, Made in Nepal लेखिएको कपडा लाज मान्छौँ,
तर Made for Slavery बनेको
विदेशी सपना गर्वका साथ लगाउँछौँ।
यो देश अझै बनाउनुपर्ने छैन—
यो देश त हामीले बिगारिरहन छाड्नुपर्छ मात्र।
तर समस्या त्यहीँ छ—
हामी निर्माणभन्दा विनाशमा दक्ष भयौँ, हामी आलोचनामा युद्ध जित्यौँ, र सिर्जनामा हार्न अभ्यस्त भयौँ।
यो केवल विडम्बना होइन—
यो सामूहिक मानसिक रोग हो,
जहाँ राष्ट्रप्रेम नारा बनेर मर्छ,
र आत्मघात प्रगतिका नाममा जीवित रहन्छ।
एकदिन,
जब अन्तिम युवा पनि आफ्नो सपना विदेशी रनवेमा उडाउन जान्छ,
त्यो दिन नेपाल शान्त हुनेछ—
किनकि यहाँ छट्पटिने कोही बाँकी रहने छैन।
त्यसपछि, यो देश साँचिकै स्वर्ग हुनेछ—
तर त्यो स्वर्ग जिउँदाहरूको होइन,
छोडिएका सपनाहरूको चिहान हुनेछ
के गर्नु गधा हुन पर्छ मलाई ।
